Oncomarkery - co to jest, na ile można im ufać, typy, jak poprawnie wykonywać testy

Mięsak

Wczesna diagnoza raka pozwala z powodzeniem przeprowadzić radioterapię i chemioterapię nowotworów złośliwych i przewidzieć ich ewentualne nawroty. Główną metodą jest kompleksowa analiza markerów nowotworowych - badanie krwi i innych płynów biologicznych, ujawniające w nich specjalne substancje, które z reguły nie występują u zdrowego człowieka. Uzyskane pozytywne wyniki wymagają dodatkowego potwierdzenia poprzez pełne badanie instrumentalne i laboratoryjne..

Oncomarkers - co to jest, o ile można im ufać?

W odpowiedzi na początek i rozwój nowotworu złośliwego organizm zaczyna wytwarzać różne związki białkowe i enzymatyczne, hormony i przeciwciała. Sam nowotwór uwalnia także do krwi próchnicę i niezbędne produkty. To te substancje, które normalnie nie powinny być i są nazywane markerami nowotworowymi.

Co to są markery nowotworowe? Stało się to znane w ubiegłym wieku. Pierwszym wykrytym związkiem tego typu była alfa-fetoproteina, odkryta przez sowieckich naukowców. Będąc białkiem łożyskowym, oznaczonym we krwi kobiet w ciąży, znaleziono go w nowotworowym guzie wątroby. Do chwili obecnej odkryto ponad 200 markerów nowotworowych, z których dwa tuziny są wykorzystywane w praktyce klinicznej..

Znaczenie badań krwi dla markerów nowotworowych jest następujące:

  • Rozpoznanie nowotworów złośliwych przed wystąpieniem pierwszych objawów klinicznych (tj. Na 1 lub 2 etapach procesu nowotworowego).
  • Monitorowanie wyników chemioterapii, radioterapii lub leczenia chirurgicznego - obniżenie poziomu markerów nowotworowych wskazuje na skuteczność terapii. Jednak odwrotnie jest również możliwe, gdy w wyniku rozpadu guza rośnie liczba markerów.
  • Prognozowanie nawrotu choroby pooperacyjnej. Regularne testy pozwalają na śledzenie ponownego wzrostu komórek rakowych na sześć miesięcy przed wystąpieniem ciężkich objawów i podjęcie odpowiednich działań..

Tak więc markery nowotworowe zawsze mówią o raku?

Jak wiarygodne jest badanie krwi na obecność markerów nowotworowych i jest wynikiem dodatnim, zawsze wskazującym na zaniedbany proces złośliwego zwyrodnienia komórek?

To badanie nie daje stuprocentowego zaufania do diagnozy, więc następnym etapem diagnozy jest pełne kompleksowe badanie. Dopiero po tym można potwierdzić lub obalić guz.

Po pierwsze, badanie krwi na markery nowotworowe (w przypadku raka) ujawnia antygeny o różnym stopniu wrażliwości. Nie zawsze pozwala nam to odnotować wzrost ich liczby, a przy ujemnym wyniku analizy choroba nadal się rozwija. Po drugie, wszelkie procesy patologiczne w tkankach i narządach (zapalenie, choroby somatyczne i inne) mogą powodować wzrost poziomu markerów nowotworowych, ale sam rak nie występuje. Po trzecie, niewłaściwe przygotowanie do analizy, przyjmowanie leków i złe nawyki mogą również zniekształcać wynik.

W celu zwiększenia wiarygodności diagnozy, płyny biologiczne są badane pod kątem kilku markerów nowotworowych jednocześnie, a pacjent jest informowany o zasadach dawstwa krwi. Możesz więc zaufać wynikom, ale ostateczna diagnoza zostanie postawiona dopiero po pełnym badaniu.

Rodzaje markerów nowotworowych i metody ich pomiaru

Stosując różne metody laboratoryjne we krwi, moczu i innych płynach ustrojowych, wykrywa się związki, które nie są obecne (lub są dostępne w bardzo małych ilościach) u zdrowych ludzi. Są to białka, kompleksy białkowo-węglowodanowe (glikoproteiny), enzymy, lipidy, hormony.

Ilość antygenów określa się w następujący sposób:

  • Analiza immunoenzymatyczna, w skrócie ELISA. Na podstawie wiązania antygenów z przeciwciałami i badania tych związków.
  • Analiza radioimmunologiczna lub RIA. Poszukiwanie antygenów odbywa się poprzez związanie ich ze specjalnie oznakowanymi podobnymi substancjami. Jako etykiety zastosowano radionuklidy.

Lista markerów nowotworowych sugerujących obecność guza nowotworowego obejmuje około dwóch tuzinów substancji. Najważniejsze z nich wymieniono poniżej, z odniesieniem (tj. W zakresie normalnym). Niektóre z nich są specyficzne - umożliwiają dokładne określenie lokalizacji ogniska choroby, podczas gdy inne wskazują tylko, że choroba jest.

Alfa-fetoproteiny

AFP - pierwszy wykryty ze znaczników nowotworów krwi, glikoproteina, służy do wykrywania formacji w wątrobie, jajnikach, jądrach. Zwykle obecny w przewodzie pokarmowym i osoczu krwi tylko na etapie rozwoju płodu, służy do badania przesiewowego rozwoju płodu. Norma i interpretacja wyników komiksowego AFP dla alfa-fetoproteiny zależy od wieku: u dziecka po urodzeniu wykrywa się go do 100 000 U / ml, w pierwszym dniu życia spada do 100. U osoby dorosłej wskaźnik nie powinien być wyższy niż 7 lub 8 U / ml.

Ludzka gonadotropina kosmówkowa

Analiza podwyższonego poziomu onkomarkera hCG (ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej) jest przeprowadzana, jeśli podejrzewa się nowotwór jądra lub jajnika. Wartość referencyjna dla mężczyzny wynosi do 2 SZTUK / ml, dla kobiety w wieku rozrodczym - do 1 SZTUK / ml, po menopauzie - mniej niż 7. Wzrost staje się normalny podczas ciąży, co pozwala ocenić jego obecność i rozwój płodu.

Mikroglobulina beta-2

Pozytywny wynik testu oncomarkerb-2-mg (beta-2-mikroglobulina) zwykle występuje w raku skóry, odbytnicy, chłoniaku z komórek B, chorobie Hodgkina i chłoniakach nieziarniczych. Poziom markera wzrasta również w przypadku złośliwego guza gruczołu sutkowego. Normalne wartości wynoszą od 0,8-2,2 mg / l.

Antygen raka płaskonabłonkowego

SCC jest markerem nowotworowym raka płaskonabłonkowego atakującego komórki płaskonabłonkowe. W związku z tymi guzami zlokalizowane są tam, gdzie znajduje się ta tkanka nabłonkowa: przełyk, jama ustna, płuca, szyjka macicy, odbyt. Normą tego rodzaju markerów nowotworowych we krwi jest maksymalnie 1,5 ng / ml.

Antygen specyficzny dla prostaty

PSA jest glikoproteiną wydzielaną przez gruczoł krokowy, którego wzrost w stężeniu powyżej maksymalnych dopuszczalnych wartości wskazuje na gruczolaka lub raka prostaty. W zależności od wieku mężczyzny norma całkowitej zawartości antygenu jest określana od 2 do 4 ng / ml. Ponadto określa się, w jaki sposób skorelowany jest procent całości i SPSA (wolnego antygenu prostaty). O obecności raka świadczy spadek niezwiązanej formy antygenu..

Rakowo-zarodkowy antygen

W skrócie, CEA jest niespecyficzną glikoproteiną, której wzrost informuje, że guz może wpływać na żołądek, jelita, płuca, trzustkę lub dowolny inny narząd. Najważniejsze jest diagnozowanie i monitorowanie leczenia raka jelita grubego. Maksymalne dopuszczalne stężenie we krwi wynosi 5,5 ng / ml.

Enolaza specyficzna dla neuronu

NSE (lub NSE) jest syntetyzowany odpowiednio przez komórki neuroendokrynne, wzrost jego liczby najczęściej obserwuje się w chorobach nowotworowych układu nerwowego. Wartości powyżej 16,3 ng / ml wskazują również na nerwiaka niedojrzałego, raka płuc, trzustki, tarczycy, siatkówczaka, guzów chromochłonnych itp..

Cyfra CA 21-1

Drugie imię to fragment cytokeratyny 19, norma dla osoby dorosłej nie powinna przekraczać 3,3 ng / ml. Wyższe wartości wskazują na raka płaskonabłonkowego płuc, oskrzeli i pęcherza moczowego. W trakcie leczenia pozwala śledzić dynamikę powrotu do zdrowia, nie ma znaczenia w diagnozowaniu raka u palaczy lub osób z gruźlicą.

Białko S-100

Specyficzne białko, które może wykryć czerniaka, a także guzy mózgu. Jeśli badanie krwi markerów nowotworowych wykazało wynik powyżej maksymalnego dopuszczalnego 0,105 μg / L, można założyć raka skóry lub uszkodzenie struktur mózgu. W przypadku czerniaka służy również do monitorowania skuteczności terapii, aby przewidzieć nawrót.

Oncomarker HE4

Wysoce swoisty antygen, za pomocą którego guz endometrium lub jajników jest wykrywany we wczesnych stadiach rozwoju. Ponadto HE4 nie jest wytwarzany w łagodnych nowotworach, endometriozie, co sugeruje raka w przypadku pozytywnego wyniku testu. Maksymalna wartość dla kobiet poniżej 40 roku życia wynosi 60,5 pmol / l, norma wzrasta z wiekiem.

CA 72-4

Specyficzny marker żołądka może również wskazywać na wzrost złośliwości w jelitach, gruczołach mlecznych, płucach, jajnikach, trzustce. Stężenie glikoproteiny we krwi nie jest wyższe niż 6,9 SZTUKI / ml..

CA 50

Ten marker nowotworowy jest specyficzny dla trzustki. Pozwala diagnozować wczesne stadia tej postaci raka, monitorować wyniki leczenia, identyfikować nawroty. Maksymalne wartości 25 U / ml mogą również wzrosnąć w przypadku guzów żołądka, jelit, prostaty, wątroby, płuc, jajników.

CA 242

CA 242 jest uważany za marker raka żołądkowo-jelitowego, ponieważ to onkologiczne choroby przewodu pokarmowego aktywują wytwarzanie tej glikoproteiny. Guz jest zlokalizowany w trzustce, żołądku lub jelitach, jeśli zawartość CA 242 we krwi jest większa niż 29 jednostek / ml.

CA 19–9

Kolejny specyficzny antygen raka trzustki, a także pęcherzyka żółciowego (normalny do 30 sztuk / ml). Jeśli podejrzewa się tę chorobę, stosuje się ją w połączeniu z CA-50, ponieważ u jednej piątej pacjentów nie jest ona określana niezależnie. W innych kombinacjach ujawnia guzy okrężnicy, wątroby, żołądka i macicy.

CA 15-3

Specyficzny antygen CA 15-3 jest markerem nowotworu piersi (glikoproteina podobna do mucyny). Stuprocentowa wiarygodność diagnozy raka piersi nie jest gwarantowana, jednak z powodzeniem zastosowano ją do monitorowania skuteczności terapii i nawrotów. Normalny poziom nie przekracza 25 sztuk / ml, w przeciwnym razie można również założyć nowotwory w przewodzie pokarmowym, macicy, oskrzeli.

CA 125

Ta glikoproteina jest uważana za marker raka jajnika, ale ze względu na niską swoistość (stwierdzoną w porażce wielu innych narządów) praktycznie nie jest używana do diagnozy. Ma to wartość monitorowania wyników leczenia i prognozowania nawrotów. Normalna to wartość do 25 U / ml.

Tu M2-RK

Kinaza pirogronianowa guza typu m2 jest niespecyficzna, dlatego wzrost jej wartości powyżej 15 U / ml wskazuje tylko na obecność nowotworu złośliwego bez określenia lokalizacji. Jest stosowany w złożonych badaniach w celu potwierdzenia raka nerek, piersi, jelit.

Fosfataza z prostaty

Krótko mówiąc, PAP - enzym ten jest wytwarzany przez komórki różnych narządów, ale jego największa ilość jest charakterystyczna dla gruczołu krokowego. Brak informacji dla wczesnego rozpoznania raka prostaty ze względu na niską wrażliwość (pozwala znaleźć guz tylko w 40% przypadków). Z powodzeniem stosuje się go w celu zapobiegania nawrotom i monitorowania skuteczności leczenia.

Antygen polipeptydu tkankowego

TPA (lub TPS) jest wytwarzany przez komórki nowotworowe o dowolnej lokalizacji, ale jest najbardziej specyficzny dla narządów w odniesieniu do prostaty, żołądka, jajników i jelit. Maksymalna dopuszczalna wartość dla badania krwi wynosi 75 sztuk / l. Kompleksowa analiza markerów nowotworowych za pomocą TPA może wykryć raka piersi, płuc i pęcherza.

W badaniu krwi identyfikacja pojedynczego markera nowotworowego nie pozwala mniej więcej w sposób wiarygodny określić rodzaju nowotworu. Dlatego stosuje się kombinację kilku antygenów. Ponadto główny lub ogólny marker nowotworowy ma największą swoistość i czułość narządową. Dodatkowe są potrzebne tylko w celu potwierdzenia wskaźników i nie mają niezależnej wartości diagnostycznej dla tego raka.

Tabela lokalizacji nowotworów

Gdzie dokładnie zlokalizowany jest guz i jakie wykrywane kombinacje antygenów zostaną wykryte, pokaże tabelę z interpretacją markerów nowotworowych w zależności od lokalizacji:

Lokalizacja guzaGłówne markery nowotworoweDodatkowy
Mózg, układ nerwowyBiałko HCE S-100
TarczycaCEA, tyroglobulina, proteoglikan MUC1, kalcytoninaNSE
Ucho, nosogardło, przełykCEA, SCC
PłucaNSE, CEA, SCC, Cyfra CA21-1β2MG, AFP, CA72-4, CA15-3, TPA
PierśCA15-3, TPA, REA, CA 50Tu M2-RK, HE4, beta-2 mikroglobulina, CA19-9, CA125, hCG, AFP
ŻołądekCEA, CA19–9, CA50, CA72–4CA125
JelitaCA19-9, CEA, CA72-4Tu M2-RK, CA242
TrzustkaREA, CA50, CA19-9HCG, CA125, NSE
WątrobaAFP, CEA, CA125, CA50, CA19-9
PęcherzREA, TPA, Cyfra CA21-1mikroglobulina beta-2
ProstataPSA, PAP, CA50CA15-3
JądroAFP, hCG
MacicaSCC, TPA, CA15-3, CA50, HE4HCG, CA125, CA19-9
JajnikCA72-4, CA125, hCG, AFPCA15-3, CA19-9, REA, HE4
KrewNSE, beta-2 mikroglobulina
SkórzanyBiałko S-100, beta-2-mikroglobulina

Jak długo trwa analiza markerów nowotworowych

Oczekiwanie na wyniki testu laboratoryjnego zwykle nie trwa długo. Na przykład antygen zarodkowy raka i glikoproteina są wykrywane w ciągu dnia, CA 72-4 jest wykrywany w ciągu 3 do 7 dni. Potrzebny jest co najmniej tydzień na oznaczenie kinazy pirogronianowej Tu M2-PK w kale.

Zasadniczo wyniki złożonych analiz są gotowe w ciągu trzech dni, za dodatkową opłatą można wykonać test ekspresowy.

Jak wykonać testy markerów nowotworowych

Aby zwiększyć stopień wiarygodności wyniku, musisz się wcześniej przygotować. Aby wyleczyć wszystkie stany zapalne, rzuć alkohol trzy dni przed wyznaczonym terminem, w przeddzień nie przyjmuj żadnych leków (nawet kompleksów witaminowych). Oddawanie krwi do markerów nowotworowych odbywa się rano, ściśle na czczo. Oznacza to, że w tym dniu nie możesz zjeść śniadania, tak jak palenie (palenie zakłóca wskaźniki CEA). Mocz jest podawany w sterylnym pojemniku, po zabiegach higienicznych potrzebna jest średnia porcja. Kał pobierany w ilościach na łyżkę stołową.

Jeśli markery nowotworowe są zawyżone, czy to oznacza raka

Panika na widok podwyższonych wartości antygenów nie jest konieczna. Oncomarkery pojawiają się we krwi nie tylko w przypadku raka, ale także w przypadku różnych chorób somatycznych, procesów zakaźnych i zapalnych. Ostateczna diagnoza oparta na analizie markerów nowotworowych nie została postawiona i wymaga potwierdzenia.

Jeśli ogólne badanie krwi markerów nowotworowych wykaże normalne wartości, ale stan zdrowia pogorszy się, istnieje szansa, że ​​po prostu niemożliwe było wykrycie guza. W każdym razie z wynikami musisz udać się do lekarza i zadać wszystkie pytania. Będzie w stanie określić czynniki, które wpłynęły na wskaźniki, i skieruje go na pełne badanie w przypadkach podejrzenia raka.

Dla kogo i kiedy konieczne jest zidentyfikowanie markerów nowotworowych?

Ponieważ wczesna diagnoza w dużej mierze decyduje o powodzeniu leczenia, konieczne jest regularne badanie (raz w roku) po 40 roku życia, a nawet wcześniej, jeśli są krewni z chorobą nowotworową (ryzyko dziedzicznej tendencji wzrasta). CEA i AFP są zwykle podawane w celu ustalenia obecności procesu nowotworowego, aw przypadku wyniku pozytywnego przeprowadzane jest badanie konkretnych markerów. Badanie krwi na obecność markerów nowotworowych jest również wymagane, jeśli:

  • zdrowie jest stale pogarszane, odczuwa się słabość, zmęczenie;
  • utrzymuje niską, ale stabilną temperaturę w zakresie 37,5-38 ⁰С;
  • obserwuje się dysfunkcje jakichkolwiek narządów (słabe trawienie, bóle głowy, krwawienie z macicy itp.).

Ponadto konieczne są regularne badania przesiewowe w trakcie i po leczeniu raka. Badanie krwi pod kątem markerów nowotworowych jest przeprowadzane co miesiąc przez pierwszy rok po wyzdrowieniu. W drugim roku należy to robić co 2 miesiące, w trzecim - cztery razy w roku. W przyszłości coroczne badanie jest wystarczające do śledzenia nawrotów choroby.

Markery nowotworowe - co to jest, ile ich jest i co pokazują? Komu i kiedy powinienem wykonać badanie krwi w kierunku markerów nowotworowych? Jak bardzo możesz ufać wynikom analizy? Jak dokładnie określić obecność komórek rakowych?

Witryna zawiera informacje referencyjne wyłącznie w celach informacyjnych. Diagnoza i leczenie chorób powinny być przeprowadzane pod nadzorem specjalisty. Wszystkie leki mają przeciwwskazania. Wymagana konsultacja specjalistyczna!

Oncomarkery to grupa organicznych substancji chemicznych, które powstają w organizmie człowieka, których zawartość wzrasta wraz ze wzrostem i przerzutami nowotworów złośliwych, z postępem łagodnych nowotworów, a także z niektórymi chorobami zapalnymi. Ponieważ wzrost stężenia markerów nowotworowych we krwi występuje wraz ze wzrostem nowotworów złośliwych i łagodnych, oznaczanie stężeń tych substancji odbywa się w celu zdiagnozowania nowotworów, a także monitorowania skuteczności terapii przeciwnowotworowej (chemioterapia, radioterapia itp.). Tak więc markery nowotworowe są substancjami, które zwiększając ich stężenie mogą wykrywać nowotwory złośliwe we wczesnych stadiach..

Definicja, krótki opis i właściwości

Oncomarkery to nazwa całej grupy biomolekuł, które mają różny charakter i pochodzenie, ale łączy je jedna wspólna właściwość - ich stężenie we krwi wzrasta wraz z rozwojem złośliwych lub łagodnych nowotworów w ludzkim ciele. W tym sensie markery nowotworowe są zestawem wskaźników o specyficzności nowotworowej. Oznacza to, że markery nowotworowe są laboratoryjnymi wskaźnikami wzrostu guza w różnych narządach i tkankach ludzkiego ciała.

Oprócz markerów nowotworowych w diagnostyce laboratoryjnej znajdują się również markery chorób różnych narządów, na przykład markery zapalenia wątroby (aktywność AcAT, AlAT, fosfatazy alkalicznej, poziomu bilirubiny itp.), Zapalenie trzustki (aktywność alfa-amylazy we krwi i moczu) itp. Zasadniczo wszystkie wskaźniki badań laboratoryjnych są markerami każdej choroby lub stanu. Ponadto, aby przypisać substancję do markera choroby, konieczne jest, aby jej stężenie zmieniło się z pewną patologią. Na przykład, aby przypisać wskaźniki do markerów chorób wątroby, konieczne jest, aby stężenie substancji zmniejszało się lub zwiększało dokładnie wraz z patologią wątroby.

To samo dotyczy markerów nowotworowych. To znaczy, aby sklasyfikować tę lub inną substancję jako markery nowotworowe, jej stężenie powinno wzrosnąć wraz z rozwojem nowotworów w dowolnym narządzie i tkance ludzkiego ciała. Można zatem powiedzieć, że markery nowotworowe są substancjami, których poziom we krwi pozwala na wykrycie nowotworów złośliwych o różnej lokalizacji.

Cel oznaczania stężenia markerów nowotworowych jest dokładnie taki sam jak markerów innych chorób, a mianowicie identyfikacja i potwierdzenie patologii.

Obecnie znanych jest ponad 200 markerów nowotworowych, ale w klinicznej diagnostyce laboratoryjnej określa się tylko 15 do 20 wskaźników, ponieważ mają one wartość diagnostyczną. Pozostałe markery nowotworowe nie mają wartości diagnostycznej - nie są wystarczająco specyficzne, to znaczy ich stężenie zmienia się nie tylko w obecności ogniska guza w ciele, ale także w wielu innych stanach lub chorobach. Ze względu na tak niską swoistość wiele substancji nie nadaje się do roli markerów nowotworowych, ponieważ wzrost lub spadek ich stężenia wskaże dowolną z 15 do 20 chorób, z których jedną może być nowotwór złośliwy.

W zależności od pochodzenia i struktury markery nowotworowe mogą być antygenami komórek nowotworowych, przeciwciałami przeciw komórkom nowotworowym, białkami osocza krwi, produktami rozpadu guza, enzymami lub substancjami powstającymi podczas metabolizmu nowotworu. Jednak niezależnie od pochodzenia i struktury wszystkie markery nowotworowe łączy jedna właściwość - ich stężenie wzrasta w obecności ogniskowego wzrostu guza w ciele.

Onkarkery mogą różnić się od substancji wytwarzanych przez normalne (nienowotworowe) komórki narządów i układów, jakościowo lub ilościowo. Jakościowo różne markery nowotworowe są nazywane swoistymi dla nowotworu, ponieważ są wytwarzane przez nowotwór i są związkami, które normalnie są nieobecne w ludzkim ciele z powodu faktu, że normalne komórki ich nie wytwarzają (na przykład PSA itp.). Dlatego pojawienie się specyficznych dla nowotworu markerów nowotworowych w ludzkiej krwi, nawet w minimalnej ilości, jest alarmującym sygnałem, ponieważ normalne komórki normalnie nie wytwarzają takich substancji..

Ilościowo różne markery nowotworowe (na przykład alfa-fetoproteina, gonadotropina kosmówkowa itp.) Są związane tylko z nowotworami, ponieważ substancje te normalnie znajdują się we krwi, ale na pewnym podstawowym poziomie i w obecności nowotworów, ich stężenie gwałtownie wzrasta.

Oprócz różnic w strukturze i pochodzeniu (które mają niewielką wartość praktyczną), markery nowotworowe również różnią się swoistością. Oznacza to, że różne markery nowotworowe wskazują na rozwój różnych rodzajów guzów o tej lub innej lokalizacji. Na przykład marker guza PSA wskazuje na rozwój raka prostaty, CA 15-3 - rak piersi itp. Oznacza to, że specyficzność markerów nowotworowych dla niektórych typów i lokalizacji nowotworów ma bardzo ważne znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala lekarzom w przybliżeniu określić zarówno rodzaj guza, jak i narząd, na który miał wpływ.

Niestety, obecnie nie ma jednego markera nowotworowego o 100% swoistości względem narządu, co oznacza, że ​​ten sam wskaźnik może wskazywać na obecność guza w kilku narządach lub tkankach. Na przykład wzrost poziomu markera nowotworowego CA-125 można zaobserwować w raku jajników, gruczołów sutkowych lub oskrzeli. W związku z tym wskaźnik ten można zwiększyć w przypadku raka dowolnego z tych narządów. Niemniej jednak wśród markerów nowotworowych istnieje pewna specyficzność narządu, która pozwala przynajmniej zarysować krąg narządów, na które może mieć wpływ nowotwór, i nie szukać nowotworu we wszystkich tkankach ciała. W związku z tym, po zidentyfikowaniu podwyższonego poziomu dowolnego markera nowotworowego, w celu udoskonalenia lokalizacji guza, należy zastosować inne metody oceny stanu „podejrzanych” narządów.

Określenie poziomu markerów nowotworowych we współczesnej praktyce medycznej służy do rozwiązania następujących problemów diagnostycznych:

  • Monitorowanie skuteczności leczenia nowotworów. Oznacza to, że przede wszystkim stężenie markerów nowotworowych umożliwia ocenę skuteczności leczenia nowotworów. A jeśli leczenie jest nieskuteczne, wówczas schemat leczenia można na czas zastąpić innym.
  • Śledzenie nawrotu i przerzutów wcześniej leczonego guza. Po leczeniu okresowe oznaczanie markerów nowotworowych umożliwia śledzenie nawrotów lub przerzutów. Oznacza to, że jeśli po leczeniu poziom markerów nowotworowych zacznie wzrastać, wówczas osoba ma nawrót, guz zaczął ponownie rosnąć, a podczas ostatniego cyklu leczenia nie było możliwe zniszczenie wszystkich komórek nowotworowych. W tym przypadku oznaczenie markerów nowotworowych pozwala rozpocząć leczenie na wczesnym etapie, bez czekania, aż guz ponownie osiągnie duże rozmiary, przy których można go wykryć innymi metodami diagnostycznymi..
  • Rozwiązanie pytania o potrzebę zastosowania radioterapii, chemo-hormonalnej terapii nowotworu. Poziom markerów nowotworowych pozwala nam ocenić stopień uszkodzenia narządu, agresywność wzrostu guza i skuteczność leczenia. Na podstawie tych danych onkolog zaleci optymalny schemat leczenia, który najprawdopodobniej doprowadzi do wyleczenia guza. Na przykład, jeśli poziom markerów jest zbyt wysoki, chociaż guz jest mały, wówczas w takiej sytuacji występuje bardzo agresywny wzrost, w którym istnieje wysokie prawdopodobieństwo przerzutów. Zwykle w takich przypadkach, aby zwiększyć prawdopodobieństwo całkowitego wyleczenia przed operacją, przeprowadza się kursy radioterapii lub chemioterapii w celu zmniejszenia ryzyka rozprzestrzeniania się komórek nowotworowych z krwią podczas chirurgicznego usunięcia guza. Ponadto po usunięciu małego guza na wczesnym etapie określa się poziom markerów nowotworowych, aby zrozumieć, czy konieczne jest dodatkowe radio lub chemioterapia. Jeśli poziom markerów jest niski, radio lub chemioterapia nie są potrzebne, ponieważ komórki nowotworowe są całkowicie usuwane. Jeśli poziom markerów jest wysoki, konieczna jest radioterapia lub chemioterapia, ponieważ pomimo niewielkiego rozmiaru guza istnieją już przerzuty, które należy zniszczyć.
  • Prognoza zdrowia i życia. Określenie poziomu markerów nowotworowych pozwala nam ocenić kompletność remisji, a także tempo progresji nowotworu, i na podstawie tych danych przewidzieć prawdopodobną oczekiwaną długość życia osoby.
  • Wczesna diagnoza nowotworów złośliwych (tylko w połączeniu z innymi metodami badania).

Obecnie określenie poziomu markerów nowotworowych do wczesnego diagnozowania guzów o różnej lokalizacji staje się coraz ważniejsze. Należy jednak pamiętać, że pojedyncze określenie poziomu markerów nowotworowych nie pozwala na diagnozowanie guzów ze 100% dokładnością, dlatego te testy laboratoryjne należy zawsze łączyć z innymi metodami badań, takimi jak zdjęcia rentgenowskie, tomografia, ultradźwięki itp..

Co pokazują znaki oncomarkers?

Różne markery nowotworowe odzwierciedlają ognisko wzrostu guza w różnych narządach i tkankach ludzkiego ciała. Oznacza to, że pojawienie się markerów nowotworowych w pewnych stężeniach przekraczających normę wskazuje na obecność guza lub jego przerzutów w organizmie. A ponieważ markery nowotworowe pojawiają się we krwi na długo przed pojawieniem się oczywistych oznak złośliwego nowotworu, określenie ich stężenia umożliwia wykrycie nowotworów we wczesnych stadiach, kiedy prawdopodobieństwo ich całkowitego wyleczenia jest maksymalne. Powtarzamy zatem, że markery nowotworowe pokazują obecność nowotworu w różnych narządach lub tkankach ciała.

Markery raka - co to jest? Dlaczego wykonuje się badania krwi na markery nowotworowe, jakie rodzaje raka określa się za ich pomocą - wideo

Dla kogo i kiedy konieczne jest zidentyfikowanie markerów nowotworowych?

Pomimo faktu, że markery nowotworowe mogą wykrywać guzy we wczesnych stadiach lub podczas ich bezobjawowego przebiegu, wszyscy ludzie nie muszą być badani pod kątem markerów nowotworowych jako testów przesiewowych (to jest rutynowo, w przypadku braku podejrzenia nowotworu). Zdefiniowanie markerów nowotworowych jako testów przesiewowych zaleca się przeprowadzać 1-2 razy w roku tylko dla osób, których bliscy krewni (rodzice, siostry, bracia, dzieci, ciotki, wujowie itp.) Mieli złośliwe guzy o różnej lokalizacji.

Ponadto raz na 1-2 lata zaleca się, aby testy przesiewowe określały poziom markerów nowotworowych u osób z łagodnymi nowotworami (np. Mięśniaki, włókniaki, gruczolaki itp.) Lub formami podobnymi do nowotworu (np. Jajnik, nerka i inne organy).

Inne osoby, jako testy przesiewowe, zaleca się oddawanie krwi do markerów nowotworowych raz na 2-3 lata, a także po silnym stresie, zatruciu, przebywaniu w obszarach o niekorzystnych warunkach środowiskowych i innych okolicznościach, które mogą powodować wzrost nowotworów złośliwych.

Istnieje osobne pytanie o potrzebę przyjmowania leków onkologicznych u osób, u których złośliwe guzy zostały już wykryte lub wyleczone. Przy wstępnym wykryciu nowotworu lekarze zalecają pobranie markerów nowotworowych przed zabiegiem chirurgicznym w ramach badania w celu rozwiązania problemu konieczności i możliwości zastosowania radioterapii lub chemioterapii przed chirurgicznym usunięciem guza. Osobom, które przechodzą radioterapię lub chemioterapię po chirurgicznym usunięciu guza, zaleca się również stosowanie markerów nowotworowych w celu monitorowania skuteczności terapii. Osobom, które pomyślnie wyzdrowiały z nowotworów złośliwych, zaleca się stosowanie markerów nowotworowych w celu monitorowania ewentualnego nawrotu w ciągu 3 lat po zakończeniu leczenia zgodnie z następującym schematem:

  • 1 raz w ciągu 1 miesiąca w pierwszym roku po zakończeniu leczenia;
  • 1 raz na 2 miesiące w drugim roku po zakończeniu leczenia;
  • 1 raz na 3 miesiące w ciągu trzeciego do piątego roku po zakończeniu leczenia.
Po upływie trzech do pięciu lat po zakończeniu leczenia nowotworu złośliwego zaleca się wykonywanie testów markerów nowotworowych co 6–12 miesięcy przez resztę życia w celu wykrycia ewentualnego nawrotu choroby i przeprowadzenia koniecznego leczenia.

Oczywiście konieczne jest wykonanie testów markerów nowotworowych u osób podejrzanych o złośliwy nowotwór.

Przed przystąpieniem do testów markerów nowotworowych zaleca się skonsultowanie z onkologiem w celu ustalenia, które markery są potrzebne dla tej konkretnej osoby. Nie ma sensu brać całego spektrum markerów nowotworowych, ponieważ spowoduje to tylko nadmierną nerwowość i nadmierne koszty gotówki. Sensowne jest przekazanie ukierunkowanych kilku markerów nowotworowych, które są specyficzne dla narządu, dla którego istnieje wysokie ryzyko rozwoju nowotworu złośliwego.

Ogólnie rzecz biorąc, wskazania do określania poziomu markerów nowotworowych we krwi można sformułować w następujący sposób:

  • Do wczesnego wykrywania lub dodatkowej orientacji w lokalizacji guza w połączeniu z innymi metodami diagnostycznymi;
  • Aby monitorować skuteczność leczenia nowotworów;
  • Aby monitorować przebieg choroby (wcześniejsze wykrycie przerzutów, nawrotów, resztek guza nie usuniętych podczas operacji);
  • Aby przewidzieć przebieg choroby.

Jak przyjmować oncomarkery?

Aby określić poziom markerów nowotworowych, konieczne jest oddanie krwi z żyły. Powszechnie przyjętą zasadą jest konieczność oddawania krwi rano (od 8.00 do 12.00) na pusty żołądek w celu określenia poziomów różnych wskaźników, ale nie jest to konieczne w przypadku markerów nowotworowych. Oznacza to, że można przekazać krew do markerów nowotworowych o dowolnej porze dnia, ale pożądane jest, aby po ostatnim posiłku minęły 2 do 3 godzin. Kobiety powinny powstrzymywać się od oddawania krwi markerom nowotworowym podczas menstruacji, ponieważ dane uzyskane w tym okresie fizjologicznym mogą być niedokładne. Optymalne jest oddanie krwi do markerów nowotworowych na 5 do 10 dni przed przewidywaną datą rozpoczęcia następnej miesiączki.

Ponadto, aby uzyskać najdokładniejsze wyniki markerów nowotworowych, zaleca się z góry wiedzieć w laboratorium, w którym dniu zostaną przeprowadzone testy diagnostyczne, i oddawać krew tego dnia rano, aby nie została zamrożona. Faktem jest, że w wielu laboratoriach testy nie są przeprowadzane natychmiast, ale raz w tygodniu, na miesiąc itp., W miarę gromadzenia się próbek krwi. I dopóki nie zgromadzi się niezbędna liczba próbek krwi, jest ona zamrażana i przechowywana w lodówkach. Zasadniczo zamrożenie osocza krwi zwykle nie zniekształca wyników i jest to całkowicie akceptowalna praktyka, ale lepiej jest przeprowadzać testy na świeżej krwi. W tym celu należy dowiedzieć się, kiedy personel laboratorium doda próbki do pracy i oddanie krwi w tym dniu..

Ponadto, aby uzyskać prawidłowe i wartościowe diagnostycznie wyniki, należy przeprowadzać testy markerów nowotworowych w określonych odstępach czasu. Obecnie Światowa Organizacja Zdrowia zaleciła następujące schematy dawstwa krwi dla markerów nowotworowych w celu monitorowania stanu ludzkiego:

  • Każdy w wieku od 30 do 40 lat może oddać krew do markerów nowotworowych na tle pełnego zdrowia w celu ustalenia ich początkowego poziomu. Ponadto w przyszłości oddawaj krew markerom nowotworowym zgodnie z zalecaną częstotliwością dla konkretnej osoby (na przykład 1 raz w ciągu 6-12 miesięcy, 1 raz w ciągu 1-3 lat itp.) I porównaj wyniki z pierwszymi uzyskanymi w wieku 30 lat - 40 lat. Jeśli podstawowe dane na temat poziomu markerów nowotworowych (krew oddana w wieku 30–40 lat z pełnym zdrowiem) nie są dostępne, wówczas należy przeprowadzać 2-3 analizy w odstępach 1 miesiąca i należy obliczyć średnią wartość, a także monitorować, czy ich stężenie wzrasta. Jeśli stężenie markerów nowotworowych zacznie rosnąć, czyli przekroczyć wartości pierwotne, oznacza to, że w niektórych narządach może rozwinąć się nowotwór. Ta sytuacja jest sygnałem do szczegółowego zbadania innymi metodami w celu dokładnego zidentyfikowania miejsca pojawienia się guza..
  • W przypadku wykrycia podwyższonego poziomu markerów nowotworowych badanie należy powtórzyć po 3–4 tygodniach. Jeśli zgodnie z wynikami drugiego badania pozostaje podwyższone stężenie markerów nowotworowych, oznacza to obecność miejsca wzrostu guza w ciele, w wyniku czego konieczne jest szczegółowe badanie w celu ustalenia dokładnej lokalizacji guza.
  • Po przebiegu radioterapii, chemioterapii lub zabiegu chirurgicznego w celu usunięcia guza krew należy podać do markerów nowotworowych 2–10 dni po zakończeniu leczenia. Poziom markerów nowotworowych ustalonych bezpośrednio po leczeniu jest podstawowy. To przy tym poziomie markerów nowotworowych zostanie przeprowadzone porównanie podczas dalszego monitorowania skuteczności leczenia i możliwego nawrotu nowotworu. Oznacza to, że jeśli poziom markerów nowotworowych przekroczy określony poziom bezpośrednio po leczeniu, oznacza to, że terapia jest nieskuteczna lub guz powrócił i konieczne jest drugie leczenie.
  • W celu pierwszej oceny skuteczności leczenia konieczne jest zmierzenie poziomu markerów nowotworowych we krwi 1 miesiąc po zakończeniu terapii i porównanie wskaźników z wartością wyjściową, wyznaczoną 2-10 dni po operacji.
  • Następnie mierzyć markery nowotworowe co 2 do 3 miesięcy przez 1 do 2 lat, a po 6 miesiącach przez 3 do 5 lat po leczeniu guza.
  • Ponadto poziomy markerów nowotworowych należy zawsze mierzyć przed każdą zmianą schematu leczenia. Pewne poziomy markerów będą podstawowe i to z nimi wszystkie kolejne wyniki będą musiały zostać porównane w celu oceny skuteczności leczenia. Jeśli stężenie markerów nowotworowych spadnie, leczenie będzie skuteczne, ale jeśli wzrośnie lub pozostanie takie samo, terapia jest nieskuteczna i należy zmienić metodę leczenia i schemat.
  • Jeśli podejrzewasz nawrót lub przerzuty, musisz również określić poziomy markerów nowotworowych we krwi i porównać je ze stężeniami, które były 2 do 10 dni po leczeniu. Jeśli stężenie markerów nowotworowych wzrosło, oznacza to nawrót lub przerzuty, które nie zostały zniszczone.

Jak bardzo możesz ufać markerom nowotworowym?

Pytanie, na ile można ufać markerom nowotworowym, jest bardzo ważne dla osoby, która właśnie przechodzi lub już przeszła taką analizę i, oczywiście, chce mieć pewność co do dokładności i jednoznaczności wyniku. Niestety markery nowotworowe, podobnie jak inne wskaźniki, nie mają 100% dokładności i wyjątkowości wyniku, ale jednocześnie ich stężenie jest znaczące diagnostycznie. Oznacza to, że można zaufać markerom nowotworowym, ale z pewnymi zastrzeżeniami i znajomością interpretacji wyników analizy..

Wykryty raz podniesiony poziom markerów nowotworowych nie oznacza, że ​​dana osoba koniecznie ma złośliwego guza w jakimkolwiek narządzie. W takiej sytuacji należy przede wszystkim nie panikować, ale wyjaśnić, czy poziom markerów nowotworowych jest rzeczywiście zwiększony, czy też ma miejsce fałszywie dodatni wynik analizy. Aby to zrobić, powtórz markery nowotworowe od 3 do 4 tygodni po pierwszej analizie. Jeśli poziom markerów jest normalny po raz drugi, nie ma powodu do niepokoju, a wynik pierwszej analizy jest fałszywie dodatni. Jeśli po raz drugi poziom markerów nowotworowych zostanie zwiększony, oznacza to wiarygodny wynik, a osoba ma naprawdę wysokie stężenie markerów nowotworowych we krwi. W takim przypadku musisz umówić się na wizytę u onkologa i przejść dodatkowe badanie przy użyciu innych metod (MRI, NMR, prześwietlenie, skanowanie, badania endoskopowe, ultradźwięki itp.), Aby dowiedzieć się, w którym narządzie lub tkance powstał guz.

Jednak nawet jeśli podwójny pomiar wykazał zwiększony poziom markerów nowotworowych we krwi, nie jest to jednoznaczny dowód, że dana osoba ma raka. W rzeczywistości poziom markerów nowotworowych może wzrosnąć wraz z innymi chorobami nienowotworowymi, takimi jak przewlekłe procesy zapalne w narządach i tkankach, marskość wątroby, okresy zmian hormonalnych w organizmie, silny stres itp. Dlatego zwiększony poziom markerów nowotworowych we krwi oznacza tylko, że możliwe jest, że dana osoba ma asymptomatycznie rosnący nowotwór złośliwy. Aby dokładnie ustalić, czy rzeczywiście istnieje guz, należy przejść dodatkowe badanie.

Tak więc markerom nowotworowym można ufać w tym sensie, że są one zawsze podwyższone w obecności guza, co pomoże zidentyfikować nowotwór we wczesnych stadiach, gdy nadal nie ma objawów klinicznych. Oznacza to, że można zaufać markerom nowotworowym, ponieważ zawsze pomogą nie przegapić początku wzrostu guza..

Jednak pewną niedogodnością i niedokładnością markerów nowotworowych (przeciwko którym wiele osób zastanawia się, czy można im ufać) jest to, że ich poziom może wzrosnąć wraz z innymi chorobami, w wyniku czego, przy wysokim stężeniu markerów nowotworowych, zawsze musisz podejmować wysiłki, aby zweryfikować przypuszczalną diagnozę onkologiczną do dodatkowego badania. Co więcej, to dodatkowe badanie nie potwierdza obecności guza u 20–40%, gdy wzrost poziomu markerów nowotworowych był spowodowany innymi chorobami.

Niemniej jednak, pomimo pewnej „nadmiernej reaktywności” markerów nowotworowych, dzięki której ich poziom wzrasta nie tylko w guzach, określenie ich stężenia można uznać za wiarygodne. Rzeczywiście, taka „nadmierna reaktywność” pozwala nie przegapić początku wzrostu guza, gdy nadal nie ma objawów klinicznych, a znacznie ważniejsze jest to, że po wykryciu podwyższonego poziomu markerów nowotworowych należy zastosować dodatkowe badania, które nie potwierdzą przypuszczalnej diagnozy onkologicznej w 20–40% przypadków.

Oncomarkers, opinia onkologa: czy pomagają zidentyfikować guz, jakie rodzaje raka można ustalić, kto jest zalecany do badania - wideo

Ile istnieje markerów raka?

Obecnie znanych jest ponad 200 różnych substancji, które zgodnie z ich cechami są klasyfikowane jako markery nowotworowe. Jednak w medycynie praktycznej na 200 markerów nowotworowych odpowiednie są tylko 20-30. Sytuacja ta wynika z faktu, że tylko 20-30 markerów nowotworowych ma wystarczająco wysoką swoistość, to znaczy ich poziom rośnie głównie w nowotworach złośliwych lub łagodnych o różnej lokalizacji. I dlatego, ze względu na wysoką swoistość, poziom tych markerów można uznać za znak obecności miejsca wzrostu guza w ludzkim ciele.

Pozostałe markery nowotworowe albo wcale nie są specyficzne, albo mają bardzo niski poziom specyficzności. Oznacza to, że poziom tych markerów nowotworowych wzrasta nie tylko w obecności nowotworów złośliwych lub łagodnych w narządach i tkankach ludzkiego ciała, ale także w szerokim zakresie innych chorób nieonkologicznych, takich jak procesy zapalne, dystroficzne, zwyrodnieniowe itp. Oznacza to, że wzrost poziomu takich markerów może towarzyszyć wzrostowi guza, zapaleniu wątroby, kamicy moczowej i nadciśnieniu oraz wielu innym, dość rozpowszechnionym chorobom. W związku z tym nie można z dużym prawdopodobieństwem założyć, że podwyższony poziom takich markerów nowotworowych wskazuje na obecność miejsca wzrostu guza w ludzkim ciele. I oczywiście, ponieważ wzrost ich poziomu występuje w szerokim zakresie chorób, te markery nowotworowe nie nadają się do medycyny praktycznej, ponieważ ich stężenie nie może być uważane za względnie dokładne kryterium diagnostyczne procesu nowotworowego.

Na potrzeby medycyny praktycznej w wyspecjalizowanych klinicznych laboratoriach diagnostycznych obecnie identyfikowane są tylko następujące markery nowotworowe:

  • alfa-fetoproteina (AFP);
  • gonadotropina kosmówkowa (hCG);
  • beta-2-mikroglobulina;
  • antygen raka płaskonabłonkowego (SCC);
  • enolaza specyficzna dla neuronu (NSE);
  • marker nowotworowy Cyfra CA 21-1 (fragment cytokeratyny 19);
  • marker nowotworowy HE4;
  • Białko S-100;
  • marker nowotworowy CA 72-4;
  • marker nowotworowy CA 242;
  • marker nowotworowy CA 15-3;
  • marker nowotworowy CA 50;
  • marker nowotworowy CA 19-9;
  • marker nowotworowy CA 125;
  • antygen specyficzny dla prostaty, całkowity i wolny (PSA);
  • fosfataza kwasu prostaty (PAP);
  • rakowy antygen zarodkowy (CEA, CEA);
  • antygen polipeptydu tkankowego;
  • Kinaza pirogronianowa M2 guza;
  • chromogranina A..

Oncomarkers: rutynowe badania krwi pracowników - wideo

Autor: Nasedkina A.K. Specjalista ds. Badań biomedycznych.

Diagnoza raka: dlaczego markery nowotworowe „nie działają”

Badanie krwi na markery nowotworowe jest jednym z najpopularniejszych badań, które ludzie przepisują sobie „na wszelki wypadek”. Dlaczego nie można tego zrobić i jakie metody diagnostyczne faktycznie pomagają wykryć raka we wczesnym stadium, mówi onkolog EMC, MD Helena Pietrowna Gens.

Gelena Pietrowna, czy możliwe jest zdiagnozowanie raka na wczesnym etapie za pomocą markerów nowotworowych?

Rzeczywiście, wielu pacjentów ma silne przekonanie, że komórki nowotworowe wydzielają pewne substancje, które krążą we krwi od początku nowotworu, i wystarczy okresowo wykonywać badanie krwi na markery nowotworowe, aby upewnić się, że nie ma raka.

W Internecie znajduje się wiele materiałów na ten temat, które niestety zawierają całkowicie fałszywe zarzuty, że sprawdzenie krwi pod kątem markerów nowotworowych może wykryć chorobę na wczesnym etapie.

W rzeczywistości stosowanie markerów nowotworowych do niezawodnego wykrywania raka nie okazało się skuteczne w żadnym badaniu; w związku z tym nie można ich zalecić do wstępnej diagnozy raka.

Nie zawsze wartości markerów nowotworowych korelują z chorobą. Jako przykład przytoczę przypadek z mojej praktyki: niedawno poddałem się leczeniu pacjenta - młodej kobiecie, u której zdiagnozowano raka piersi z przerzutami, podczas gdy wartości markera guza CA 15,3 pozostawały w normalnym zakresie.

Przyczyny inne niż rak mogą powodować wzrost markerów nowotworowych?

W diagnostyce są dwa kryteria, według których oceniamy każde badanie - jest to czułość i swoistość. Markery mogą być bardzo czułe, ale o niskiej specyficzności. Sugeruje to, że ich wzrost może zależeć od wielu przyczyn, które są całkowicie niezwiązane z rakiem. Na przykład, marker raka jajnika CA 125 może być zwiększony nie tylko w przypadku nowotworów lub chorób zapalnych jajników, ale np. Z zaburzeniami czynności wątroby, chorobami zapalnymi szyjki macicy i samej macicy. Często z zaburzeniami czynności wątroby wzrasta antygen zarodkowy raka (CEA). Zatem wartości markerów nowotworowych zależą od szeregu procesów, w tym zapalnych, które mogą zachodzić w organizmie..

Co więcej, zdarza się, że niewielki wzrost oncomarkera służy jako początek rozpoczęcia szeregu procedur diagnostycznych aż do tak nieszkodliwych badań jak pozytonowa tomografia emisyjna (PET / CT), a jak się później okaże, procedury te były zupełnie niepotrzebne dla tego pacjenta.

Do czego służą markery nowotworowe??

Oncomarkery są głównie używane do monitorowania przebiegu choroby i oceny skuteczności terapii farmakologicznej chorób nowotworowych. W przypadku, gdy w momencie postawienia diagnozy pacjent wykazał wzrost markera nowotworowego, za jego pomocą możemy monitorować przebieg leczenia. Często po zabiegu chirurgicznym lub chemioterapii widzimy, jak poziom markera z kilku tysięcy jednostek dosłownie „spada” do normalnych wartości. Jego wzrost dynamiki może wskazywać, że albo nastąpił nawrót guza, albo pozostały, jak twierdzą lekarze, „resztkowy” guz wykazał oporność na leczenie. Wraz z wynikami innych badań może to być sygnałem dla lekarzy do przemyślenia zmiany taktyki leczenia i dalszego pełnego badania pacjenta.

Czy są jakieś badania, które naprawdę pomagają wykryć raka na wczesnym etapie??

Istnieją badania wykrywające niektóre rodzaje raka, które wykazały swoją niezawodność i skuteczność w dużych badaniach epidemiologicznych i są zalecane do stosowania w trybie przesiewowym..

Na przykład United States Preventive Service Task Force (USPSTF), w oparciu o ostatnie badania kliniczne, zaleca tomografię komputerową małych dawek do badań przesiewowych w kierunku raka płuc. Niskie dawki CT są zalecane dla osób w wieku od 55 do 80 lat, które jednocześnie mają 30-letnią historię palenia lub rzucili palenie nie więcej niż 15 lat temu. Obecnie jest to najdokładniejsza metoda wczesnego wykrywania raka płuc, której skuteczność potwierdzono w medycynie opartej na dowodach..

Ani badanie rentgenowskie, a zwłaszcza fluorografia klatki piersiowej, które były wcześniej stosowane, nie mogą zastąpić niskiej dawki CT, ponieważ ich rozdzielczość pozwala wykryć tylko duże formacje ogniskowe, które wskazują na późne etapy procesu onkologicznego.

Jednocześnie opinie na temat niektórych rodzajów badań przesiewowych, które są szeroko stosowane od kilku dziesięcioleci, są obecnie aktualizowane. Na przykład lekarze zalecali mężczyznom wykonanie badania krwi na obecność PSA w celu wykrycia raka prostaty. Jednak ostatnie badania wykazały, że poziomy PSA nie zawsze stanowią wiarygodną podstawę do rozpoczęcia działań diagnostycznych. Dlatego teraz zalecamy stosowanie PSA dopiero po konsultacji z urologiem.

W przypadku badań przesiewowych w kierunku raka piersi zalecenia pozostają takie same - dla kobiet, które nie są narażone na raka piersi, obowiązkowy mammografia po 50 latach co dwa lata. Przy zwiększonej gęstości tkanki piersi (występującej u około 40% kobiet) oprócz mammografii konieczne jest przeprowadzenie USG gruczołów sutkowych.

Innym bardzo powszechnym rakiem, który można wykryć za pomocą badań przesiewowych, jest rak jelit..

Aby wykryć raka jelita, zaleca się kolonoskopię, co wystarczy co pięć lat, począwszy od 50 roku życia, jeśli nie ma dolegliwości i obciążonej dziedziczności tej choroby. Na życzenie pacjenta badanie można wykonać w znieczuleniu i nie powodować dyskomfortu, a jednocześnie jest to najdokładniejsza i najskuteczniejsza metoda diagnozy raka jelita grubego.

Obecnie istnieją alternatywne metody: kolonografia CT lub „wirtualna kolonoskopia” pozwala na przeprowadzenie badania jelita grubego bez wprowadzenia endoskopu - na tomografie komputerowym. Metoda ma wysoką czułość: 90% do diagnozy polipów powyżej 1 cm z czasem trwania badania około 10 minut. Może być polecany tym, którzy wcześniej przeszli tradycyjną kolonoskopię przesiewową, która nie wykazała żadnych odchyleń..

Na co powinieneś zwrócić uwagę młodych ludzi?

Badanie, które rozpoczyna się we wcześniejszym wieku, jest badaniem przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy. Wymaz z onkocytologii (test PAP), zgodnie z amerykańskimi zaleceniami, należy pobrać od 21 roku życia. Ponadto konieczne jest wykonanie testu na wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), ponieważ długotrwałe przenoszenie niektórych typów onkogennych HPV wiąże się z wysokim ryzykiem raka szyjki macicy. Niezawodnym sposobem ochrony przed rakiem szyjki macicy jest szczepienie dziewcząt i młodych kobiet przeciwko HPV.

Niestety częstość występowania raka skóry i czerniaka ostatnio wzrosła. Dlatego wskazane jest, aby raz w roku pokazywać dermatologowi tak zwane „pieprzyki” i inne zabarwione zmiany skórne, szczególnie jeśli jesteś zagrożony: masz jasną skórę, zdarzały się przypadki raka skóry lub czerniaka w rodzinie, zdarzały się oparzenia słoneczne lub jesteś amatorem odwiedzać solaria, które, nawiasem mówiąc, są zabronione w niektórych krajach do 18 roku życia. Udowodniono, że dwa lub więcej epizodów oparzeń słonecznych skóry zwiększa ryzyko raka skóry i czerniaka..

Czy możliwe jest samodzielne śledzenie „moli”?

Sceptyczne podejście do samokontroli wśród specjalistów. Na przykład, tak samo promowane wcześniej gruczoł sutkowy, nie udowodniło swojej skuteczności. Teraz jest to uważane za szkodliwe, ponieważ uspokaja czujność i nie pozwala na szybką diagnozę. Również kontrola skóry. Lepiej, jeśli przeprowadzi to dermatolog.

Czy rak można odziedziczyć??

Na szczęście większość nowotworów nie jest dziedziczona. Ze wszystkich rodzajów raka tylko około 15% jest dziedziczne. Uderzającym przykładem dziedzicznego raka jest przenoszenie mutacji w anty-onkogenach BRCA 1 i BRCA 2, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem raka piersi i, w mniejszym stopniu, raka jajnika. Wszyscy znają historię Angeliny Jolie, której matka i babcia zmarły na raka piersi. Takie kobiety powinny być regularnie monitorowane i badane pod kątem piersi i jajników, aby zapobiec rozwojowi dziedzicznego raka..

Pozostałe 85% guzów to guzy powstające spontanicznie, niezależne od dziedzicznych predyspozycji.

Jednak jeśli kilku krewnych w rodzinie cierpiało na raka, mówimy, że ich dzieci mogą mieć zmniejszoną zdolność do metabolizowania czynników rakotwórczych, a także do naprawy DNA, to znaczy do „naprawy” DNA, w prostych słowach.

Jakie są główne czynniki ryzyka raka??

Główne czynniki ryzyka obejmują pracę w niebezpiecznych branżach, palenie tytoniu, częste (więcej niż trzy razy w tygodniu) i długotrwałe spożywanie alkoholu, codzienne spożywanie czerwonego mięsa, ciągłe spożywanie żywności, która została poddana obróbce cieplnej, została zamrożona i sprzedana w postaci gotowej do spożycia. Takie pokarmy są ubogie w błonnik, witaminy i inne niezbędne substancje, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka na przykład raka piersi. Palenie jest jednym z najczęstszych i najpotężniejszych czynników ryzyka - prowadzi nie tylko do raka płuc, ale także raka przełyku, żołądka, pęcherza, guzów głowy i szyi: raka krtani, raka błony śluzowej policzka, raka języka itp..

W przypadku raka skóry i czerniaka, jak już wspomniano, czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na słońce przed poparzeniem słonecznym..

Długotrwałe stosowanie hormonalnych leków, takich jak hormonalna terapia zastępcza, przez ponad 5 lat i bez nadzoru lekarzy, może prowadzić do wzrostu ryzyka raka piersi i macicy u kobiet, dlatego stosowanie takich leków powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem mammologa i ginekologa.

Jak wspomniano powyżej, wirusy mogą również stanowić czynnik ryzyka, w tym onkogenne typy wirusa HPV, które prowadzą do raka narządów płciowych i raka jamy ustnej. Niektóre wirusy nierakotwórcze mogą być również czynnikami ryzyka. Na przykład wirusy zapalenia wątroby typu B i C: nie powodują bezpośrednio raka wątroby, ale prowadzą do przewlekłej zapalnej choroby wątroby - zapalenia wątroby, a po 15 latach u pacjenta z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B i C może rozwinąć się rak wątroby.

Kiedy skonsultować się z lekarzem?

Jeśli istnieją czynniki ryzyka lub dana osoba jest zaniepokojona, najlepiej skonsultować się z onkologiem. To, czego zdecydowanie nie należy robić, to przepisać sobie egzaminy. Możesz uzyskać wiele wyników fałszywie dodatnich i fałszywie ujemnych, które skomplikują twoje życie i mogą prowadzić do stresu, niepotrzebnych procedur diagnostycznych i interwencji. Oczywiście, jeśli nagle pojawią się niepokojące objawy, należy skonsultować się z onkologiem, niezależnie od ryzyka.

Podczas konsultacji zadajemy wiele pytań, interesujemy się wszystkim: stylem życia, doświadczeniem palenia, spożywaniem alkoholu, częstotliwością stresu, wzorcem odżywiania, apetytem, ​​wskaźnikiem masy ciała, dziedzicznością, warunkami pracy, sposobem, w jaki pacjent śpi w nocy itp. Jeśli jest to kobieta, ważne jest stan hormonalny, historia rozrodczości: ile lat miało pierwsze dziecko, ile porodów, czy kobieta karmiła piersią itp. Pacjentowi może się wydawać, że pytania te nie są związane z jego problemem, ale dla nas są ważne, pozwalają stworzyć indywidualny portret osoby, ocenić ryzyko zachorowania na niektóre choroby nowotworowe i przepisać dokładnie zestaw badań, których potrzebuje.